De oorsprong
De naam "Halloween" is afgeleid van Hallow-e'en, ofwel All Hallows Eve (Allerheiligenavond), de avond voor Allerheiligen, 1 november. In de Iers-Keltische kalender begon het jaar op 1 november, dus 31 oktober was oudejaarsavond. De oogst was binnen, het zaaigoed voor het volgende jaar lag klaar en dus was er even tijd voor een vrije dag, het Keltische nieuwjaar of Samhain (uitspraak Saun, het Ierse woord voor de maand november). Maar Samhain was ook nog om een andere reden zeer bijzonder. De Kelten geloofden namelijk dat op die dag de geesten van alle gestorvenen van het afgelopen jaar terug kwamen om te proberen een levend lichaam in bezit te nemen voor het komende jaar.
In Groot-Brittannië werd Halloween vooral door de Kelten gevierd. De geesten die uit dode mensen op zouden rijzen, werden aangetrokken door voedsel voor hen neer te leggen voor de deuren. Om echter de boze geesten af te weren droegen de Kelten maskers. Toen de Romeinen de Britse eilanden binnenvielen, vermengden ze de Keltische traditie met hun eigen tradities, die eind oktober natuurlijk de viering van de oogst betroffen, en ook het eren van de doden.
In de negende eeuw van onze tijdrekening steekt een Europees christelijk gebruik de zee over en vermengt zich met het Halloweenfeest. Op Allerzielen - 2 november - gingen in lompen gehulde christenen in de dorpen rond en bedelden zielencake (brood met krenten). Voor elk brood beloofden ze een gebed te zeggen voor de dode verwanten van de schenker, om op die manier zijn bevrijding uit de tijdelijke straffen van het vagevuur te versnellen en zodoende zijn opname in de hemel te bespoedigen. Het "Trick or Treat" spelletje vindt wellicht daar zijn oorsprong.
Het feest is in de negentiende eeuw door Ierse immigranten naar de VS gebracht. In Ierland was de aardappeloogst mislukt, de hongersnood decimeerde razendsnel de bevolking en de Ieren begonnen omstreeks 1840 massaal naar Amerika te vluchten. En zoals vaker voorkwam onder migranten: in den vreemde zoekt men contact en steun bij elkaar. Het heimwee naar de roots wordt verzacht in het verder beleven en onderhouden van de eigen feesten en gebruiken. In Amerika duikt dan de bekende jack-o'-lantern-pompoen op, in de hele wereld wellicht het bekendste gezicht van Halloween.
Oorsprong van de pompoen
Er zijn veel verhalen over de oorsprong van de verlichte uitgeholde pompoen. Een van de bekendste is het verhaal over Jack de smid ofwel Jack-o'-Lantern. Op een avond kwam Jack de duivel tegen die hem naar de hel wilde meenemen. Jack wist met een list de duivel in een boom te lokken. Hij zette de duivel hier vast door een kruisteken in de boomstam te krassen.
De duivel beloofde Jack dat hij niet in de hel zou komen als Jack hem vrij zou laten. Toen Jack later stierf kwam hij door zijn slechte levenswandel niet in de hemel. Maar de duivel liet hem ook niet in de hel wegens de gedane belofte. Sinds die tijd doolt de ziel van Jack volgens het verhaal rond over de aarde.
De duivel gooide Jack een gloeiend kooltje achte
rna. Jack stak het kooltje in een knol die hij aan het eten was en kreeg op die manier een lantaarn. Amerikaanse Halloweenvierders hebben de knol verruild voor een pompoen.
Controverses
Verschillende organisatie en kerkgenootschappen hebben kritiek op Halloween vanwege het "heidense" karakter dat het feest op vele plaats
en zou hebben, alsmede vanwege het spiritisme dat erdoor bevorderd zou worden. Het oproepen van geesten is niet toegestaan in de bijbel. Evenwel dient aangemerkt te worden, dat het oorspronkelijke Ierse gebruik weliswaar samenhing met een Keltische heidense traditie, maar in wezen op christelijke wijze was ingevuld.
Pas later kwamen de demonenverkledingen en de horror-outfits op, in de Verenigde Staten. Hierbij kwam soms het karakter op spiritisme en zelfs de duivel te liggen bij de versieringen.
Vanwege de afwijzing van Allerheiligen en Allerzielen en het vagevuur door het Protestantisme, wordt vaak door reformatorische genootschappe
n bezwaar gemaakt tegen elke uiting van Halloween - ook het gekerstende Ierse gebruik kan als katholiek volksgebruik geen genade vinden in hun og
en.
Wij, druïden vieren SAMHAIN op 1 november
Met het feest Samhain vieren wij de gure noordenwin
d en begint het winterrijk van de dodengod en de zwarte godin. Hij doodt het zonnehert en de vegetatiegodin lokt hem naar de onderwereld waar ze als dodengodin heerst. Samhain was bij de Kelten het begin van de winter en het jaar. In de nevel verdwijnen de grenzen naar andere werelden en de zielen van de doden komen dichter bij. Met dit feest worden de doden herdacht en nemen wij contact op met de wijze zielen van geliefden en voorouders.
Afscheid, offers, visioenen, diepgang en dodenherdenking. Op deze dag wordt de grens tussen de levenden en de geesten overschreden. Samhain heet ook het feest van de donkerheid en van de afnemende maan. Nu beginnen de donkere weken van het jaar. De relatie van het feest met de kringloop van de natuur is heel duidelijk. Na het rijpen van de vruchten en het aanmaken van zaden sterven de planten nu. Alles vergaat behalve de nieuwe zaad die de nieuwe kringloop in zich draagt. De levenskracht trekt zich terug na binnen nu met toenemende kou.
Dat betekent ook voor ons dat we ons terugtrekken na ons binnenste om krachten te verzamelen voor een toekomstige nieuwe begin.Voor sommige keltische volkeren begon met Samhain het nieuwe jaar, het wordt daarom ook Heksennieuwjaar genoemd.
Wat kun je doen met Samhain
Vertel je familie en vrienden over overledenen die belangrijk voor je waren. Zet extra borden, glazen of foto’s neer en brand witte kaarsen ter herdenking van de overledenen.
Doe een meditatie waarin jij iemand in de andere wereld ontmoet.
Bereid een gans gekruid met bijvoet. De gans is het magische dier van Vrouw Holle die je net als bijvoet laat “vliegen” naar andere werelden. Je kunt natuurlijk ook in de natuur contact zoeken met ganzen en een pompoenzoep bereiden met wat bijvoet of bijvoet als wierook branden.
Het is een goede tijd voor orakels als tarotkaarten leggen of waarzeggen.
Maak een tekst of tekening waarin je evalueert wat het afgelopen jaar je gebracht heeft en wat je als zaat wilt meenemen voor het komende jaar.
Vertel het sprookje van Vrouw Hollen en doe een meditatie waarin je haar opzoekt in haar onderwereldse appelboomparadijs.
