peultjes

Peultjes of peulen kunnen vergeleken worden met de doperwt, maar bij peultjes kan de gehele peul in jonge toestand gegeten worden, doordat ze vrijwel of helemaal geen vlies in hun peulen ontwikkelen. Er zijn echter ook enkele oude rassen, die wel een vlies ontwikkelen en deze moeten dan ook in een zeer jong stadium geoogst worden. Peultjes horen tot de erwt (Pisum sativum) en behoren tot de variëteit Pisum sativum var. saccharatum. In de dunne groene peul kunnen in het jonge stadium de nog minuscule doperwtjes aangetroffen worden.

Peultjes bereiden
Er zijn rassen die vrijwel of helemaal geen vlies in hun peulen ontwikkelen. Deze peulen kunnen zonder meer gegeten worden. Sommige oude rassen ontwikkelen wel een vlies. Bij deze peulen zitten er langs de randen draden. Deze moeten goed verwijderd worden, samen met de beide punten van de peul.
Peultjes kunnen gewoon gekookt worden in water, maar zijn dan weinig smaakvol.
Beter is het de peultjes na het schoonmaken te stoven in weinig water, waaraan een klont boter (of margarine), wat peper, zout en een theelepel suiker per 100 gram peultjes is toegevoegd. De peulen zijn na circa 30 minuten stoven op laag vuur op hun best, hoewel sommigen wellicht van een knapperiger peultje houden.

Bewaren
Peultjes zijn hoogstens 2 tot 3 dagen houdbaar in de koelkast. U kan ze ook in een geperforeerde zak bewaren in het groentenvak. U kan verse peultjes invriezen door ze eerst kort te blancheren.

Gezondheid
Peultjes zijn licht verteerbaar en zijn rijk aan koolhydraten, ijzer, vitamine B en C.

Groente van de maand: Rabarber

Rabarber (Rheum rhabarbarum) is een plant uit de duizendknoopfamilie. De plant wordt gekweekt vanwege zijn eetbare delen.

Rabarber staat al meer dan 5000 jaar bij de mens in de belangstelling, in het begin echter alleen als geneesmiddel. De Chinezen hebben dit gewas, uit de Aziatische steppen, als eerste in cultuur gebracht. Uit de wortel werd en wordt nog steeds een sterk purgeermiddel gewonnen. Omstreeks 1600 ontdekte John Gerard, hofbotanicus van de Engelse koning Charles I, dat de stelen gegeten kunnen worden. Het duurde echter tot ver in de achttiende eeuw, voordat rabarber als groente een grotere bekendheid kreeg. In Nederland vindt de teelt vanaf ongeveer 1900 plaats.

Rabarber is voornamelijk in de zomer op de markt, maar ook kan rabarber al vanaf november gekocht worden. Dit is mogelijk doordat de rabarberpollen geforceerd kunnen worden. Bij de buitenteelt is het belangrijk om na de langste dag geen stelen meer te oogsten, opdat de plant voldoende reservestoffen voor het volgend jaar kan vormen.

Voor de forceerteelt worden één tot drie jaar oude pollen in de winter in donker gemaakte schuren of kassen opgezet. Alvorens de pollen kunnen worden geforceerd, moeten zij voldoende koude hebben gehad om de knoprust te doorbreken. Dit kan via natuurlijke of kunstmatige (in koelcellen) weg worden verkregen. Vroege rassen hebben minder koude nodig dan late rassen.

Voor de vroege teelt worden de pollen buiten afgedekt met plastic folie.

De plant heeft dikke bladstelen en grote bladeren. Er zijn rassen met rode stelen en met groene stelen. Voor de verse markt worden alleen rassen met rode stelen geteeld, waarvan Frambozen Rood de meest donkerrood gekleurde stelen heeft. Voor de conservenindustrie wordt het ras Goliath geteeld dat groene stelen heeft, omdat de industrie geen gekleurde moes wil produceren.

Bereiding
Alleen de bladstelen worden gegeten. Deze worden in stukken van 2 cm gesneden en met weinig water gekookt. Als de stukken geheel in vezels uit elkaar vallen is de rabarber klaar. Rabarber kan warm of koud worden gegeten. In beide gevallen is het een bijgerecht dan wel een dessert. Rabarber is ook goed te gebruiken in gebaksoorten zoals vlaai.

Vanwege de uitermate zure smaak door het aanwezige oxaalzuur moet er veel suiker aan de groente worden toegevoegd. De stelen hoeven niet geschild te worden. Als dit toch gebeurt wordt de gekookte rabarber groen, anders krijgt de gekookte rabarber een rode kleur. Sommige mensen voegen ter neutralisatie van het oxaalzuur wat kalk aan de rabarber toe, waardoor het een zachtere smaak krijgt; volgens anderen gaat dit juist ten koste van de smaak. Oxaalzuur is een stof die kalk bindt waardoor het de opname belemmert, in grote hoeveelheden is het zelfs giftig maar dan moet men wel heel veel (zo'n 10 kilo) eten.

Bloem en vrucht
De trosvormig vertakte bloeiwijze wordt meestal weggehaald, omdat het om de eetbare bladstelen gaat en de bloei ten koste gaat van de bladvorming. De bloeiwijze komt voornamelijk bij het ras 'Goliath' voor.
Rabarber heeft vruchtjes die zijn omsloten door een blijvend bloemdek. De vrucht is een nootje.

Groei
De wortel van een rabarberplant bestaat uit een grote stronk onder de grond, bestaande uit wortelstokken. Aan die stronk zitten uitlopers die zich vertakken zoals gewone wortels. Door die stronk kan een rabarber in het voorjaar met flinke snelheid stelen en bladeren laten groeien.

Tuinieren is een gevaarlijke sport

Britse experts waarschuwen niet te enthousiast aan de slag te gaan in de tuin nu het bijna voorjaar is. Volgens hen zou je je als een sporter moeten voorbereiden op het tuinieren. Dat meldt de BBC.

Het mooie lenteweer krijgen veel mensen weer zin om te gaan tuinieren. De British College of Osteopathic Medicine (BCOM) waarschuwt dit niet te doen zonder 'warming up'.

Stretchen
Ze adviseren iedereen met groene vingers stretchoefeningen te doen voor ze starten met tuinieren.
Dr. Ian Drysdale waarschuwt: "Mensen moeten niet zomaar aan de slag gaan, de spade pakken en beginnen met graven, schoffelen en wieden."
Volgens de arts vergeten mensen zichzelf en gaan ze te enthousiast in de tuin aan het werk na de wintermaanden.

Klachten
Het BCOM zegt dat de ervaring is dat in de lentemaanden meer mensen zich melden met blessures die ze tijdens het tuinieren oplopen. De meestvoorkomende klachten zijn lage rugpijn, spierverrekkingen en verstuikingen.
Volgens Drysdale weten mensen als ze aan het sporten gaan dat ze het langzaam moeten opbouwen, maar als ze de tuin ingaan houden ze daar geen rekening mee.
Hij stelt dan ook dat het grootste deel van de blessures die in de tuin ontstaan te voorkomen zijn. Hij adviseert zoveel mogelijk door de knieën te gaan en niet te lang en te veel dezelfde bewegingen te doen.

© Gezondheidsnet